Liga Dolnośląska – Okiem Żebera (5)

[Event "Liga Dolnośląska 2025/2026"]
[Site "Legnica"]
[Date "2025.10.19"]
[Round "2.26"]
[White "Madajczak, Piotr"]
[Black "Hasterok, Mateusz"]
[Result "1-0"]
[ECO "B40"]
[WhiteElo "2159"]
[BlackElo "2129"]
[Annotator "Jakub Żeberski"]
[PlyCount "129"]
[EventDate "2025.??.??"]
[WhiteTeam "Wrocławski Klub Szachowy HETMAN"]
[BlackTeam "AZS Politechnika Opolska"]

1. e4 c5 2. Nf3 e6 (2... d6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 Nf6 5. Nc3 e6 6. g3 Nc6 7. Bg2 Bd7 8. O-O Be7 {"Stara" kolejność posunięć prowadząca do pozycji.} 9. Re1) 3. g3 {Bardzo elastyczny wariant - białe mają możliwość na różne sposoby, w zależności od gry przeciwnika, budować pozycję swoich pionków w centrum. Ich możliwości to 1) plan c3-d4 z zajęciem centrum, 2) c4-d3 - przejście do struktury Nimzowitscha-Botwinnika, 3) d3 - atak królewsko-indyjski, 4) d4 - przejście do wariantów otwartych obrony sycylijskiej, 5) c4 i d4 - przejście do struktur Maroczego lub jeża. Wydaje mi się, że gra białymi jest przyjemniejsza, i to właśnie przed czarnymi stoją trudne decyzje debiutowe. Tym bardziej, że jest to druga runda danego dnia i czas na przygotowanie/powtórzenie wariantów/odpoczynek był ograniczony.} Nc6 4. Bg2 Nf6 5. Nc3 d6 6. d4 cxd4 7. Nxd4 Bd7 8. O-O Be7 {[#] Teoretyczna, znana od lat debiutowa pozycja. Klasyczną kontynuacją, po której powstaje jest 1 e4 c5 2 Sf3 e6 3 d4 cd 4 Sd4 Sf6 5 Sc3 d6 6 g3 Sc6 7 Gg2 Gd7 8 0-0 Ge7. O elastyczności i wielkim wyborze białych świadczy fakt, że grywano tu około 10 posunięć prowadzących do różnych pozycji !!! Ten typ pozycji jest ze mną kilkadziesiąt lat. Gdy byłem małym szachistą w starej książce Panov, Estrin "Kurs debiutów" analizowałem partię Panov - Grechkin z 1949 w której białe przeprowadziły pokazowy atak na króla czarnych. Później szykowałem ten wariant czarnymi na rozgrywki Ekstraligi w 2004 roku, gdzie walczyłem czarnymi z GM Mateuszem Bartlem. Mimo mojego dobrego przygotowania musiałem uznać wyższość rywala. Te prawie równe pozycje znakomicie rozgrywa GM Mateusz Bartel. Teraz analizuję partię Piotrka Madajczaka i ruch 9. Sce2 !?} 9. Nce2 {Plan białych to zagranie c2-c4 i przejście do struktury jeża nawet za cenę dwóch temp! Skoczek potem wraca na pole "c3". Co rekompensuje dwa tempa w debiucie ? Niekorzystne ustawienie dla czarnych Gd7 i Sc6 ( optymalnie Gb7 i Sbd7 ) oraz problemy w korzystnej dla białych zmianie struktury pionkowej. W strukturze jeża często przestrzeń ma decydujące znaczenie i gdy białe podciągną swoje figury to czarne mogą się zadusić na 3 liniach.} ({Mateusz Bartel - Daan Barndeburg, Cork 2005} 9. Nb3 $5 a6 10. a4 O-O 11. a5 Ne5 12. Qe2 Qc7 13. f4 Nc4 14. g4 b5 15. axb6 Qxb6+ 16. Kh1 Bb5 17. Nxb5 axb5 18. Rxa8 Rxa8 19. e5 $1 {Typowa taktyka przy gońcu "g2".} Nd5 20. Bxd5 exd5 21. e6 $3 Qb7 22. exf7+ Kxf7 23. Qf3 Kg8 24. g5 $1 Nb6 25. Nd4 Nd7 26. Qe2 (26. b4 $5) 26... Nc5 27. Qxb5 Qxb5 28. Nxb5 Rc8 29. Kg2 Ne4 30. c3 Kf7 31. Rd1 Rc5 32. Nd4 Ra5 33. Kf3 g6 34. Nc2 Bf8 35. Ne3 Ra1 36. Nxd5 Nc5 37. Ke2 Ke6 38. Ne3 Nb3 39. Bd2 Ra2 40. Rb1 d5 41. Kd3 Bd6 42. Ng2 Ba3 43. bxa3 Rxd2+ 44. Ke3 Rxg2 45. Rxb3 Rxh2 46. a4 Ra2 47. Rb6+ Kd7 (47... Kf5 $4 48. Kf3 $3 Rxa4 49. Rf6#) 48. Ra6 Kc8 49. Ra7 Ra3 50. Kd3 Kb8 51. Rxh7 Rxa4 52. f5 $1 {60}) ({Mateusz Bartel - Jakub Żeberski, Dźwirzyno, 2004.} 9. Ndb5 $5 Qb8 10. Bf4 Ne5 11. Bg5 O-O 12. f4 Nc4 13. Qe2 Rc8 (13... Qc8 $1) 14. b3 Na3 15. Nxa3 Rxc3 16. Nb1 Rc7 17. c4 a6 (17... b5 18. e5 $1 $18 {Typowa taktyka przy gońcu "g2".} dxe5 19. fxe5 Bc5+ 20. Be3 Bxe3+ 21. Qxe3 Ng4 22. Qf3 $18) (17... h6 $1 18. Bh4 b5 $1 {Teraz można.} 19. e5 $2 dxe5 20. fxe5 Bc5+ 21. Kh1 Nh7 22. Bxa8 Qxa8+ 23. Rf3 Bd4 $19) 18. Nd2 e5 19. Nf3 h6 20. Bxf6 Bxf6 21. Rad1 b5 $1 22. Rxd6 bxc4 23. bxc4 Be6 24. Rfd1 Bxc4 25. Qd2 Qe8 $6 (25... Be7 $1 26. fxe5 Rb7 $17) 26. Rxf6 $5 $44 {Słynna ofiara jakości w wykonaniu GM Mateusza Bartla. Czarne nadal mają przewagę, ale białe skutecznie komplikują grę.} (26. fxe5 Bxe5 27. Nxe5 Qxe5 $15) 26... gxf6 27. fxe5 fxe5 28. Qxh6 Rc6 29. Qg5+ Rg6 30. Qd2 {Białe mają prosty plan Sf3-h4-f5. Czarne mają jakość więcej i coś powinno się znaleźć, ale czas, presja, ...} Rg7 (30... Qe7 $1 {Rekomendacja komputera.} 31. Nh4 Rb6 32. Nf5 Qf6 $17) 31. Nh4 Be6 32. Nf5 Rg6 (32... Bxf5 33. exf5 e4 34. f6 Rg6 35. Qd5 Rxf6 36. Bxe4 Rb8 37. Qg5+ Rg6 38. Bxg6 fxg6 $16) 33. Bf3 Ra7 34. Bh5 Bxf5 $4 (34... Rd7 35. Nd6 Qd8 36. Bxg6 fxg6 $13) 35. exf5 Rg7 36. f6 Rh7 37. Bg4 Qf8 38. Qg5+ Kh8 39. Qxe5 $2 ({Kończyło.} 39. Bf5 $3 Rh6 40. Qxh6+ Qxh6 41. Rd8+) 39... Ra8 40. Qd6 Qxd6 41. Rxd6 Rh6 42. Kg2 Rg6 $2 (42... Rg8 $1 43. Bf5 Rh5 44. Bd3 Ra5 45. Bc4 Rf8 46. h4 $16) 43. Bh5 Rg5 44. Bxf7 Rf8 45. Bb3 Rf5 $2 (45... Rg6 $1 46. Rxa6 Rgxf6 47. Rxf6 Rxf6 $11 {Komputer i tablice Nalimova mówią, że to jest pozycja remisowa...}) 46. f7 a5 47. Rg6 {60}) (9. a4 $5) (9. Be3 $5) (9. b3 $5) (9. Re1 $5) (9. Nxc6 $5) (9. h3 $5) 9... O-O {Inne analizowane przeze mnie kontynuacje maja na celu przeciwdziałanie posunięciu c2-c4.} (9... Nxd4 10. Nxd4 b5 $4 (10... h5 $5) (10... Rc8 11. Qd3 b5 $2 (11... h5 $5) 12. Nxb5 $18) 11. e5 $1 dxe5 12. Nc6 $1 (12. Bxa8 Qxa8 $44) 12... Qc7 13. Nxe7 Kxe7 14. Bxa8 Rxa8 15. b3 $1 $18) (9... e5 10. Nxc6 {Najbardziej "współczesne" podejście do pozycji.} (10. Nf5 $5 Bxf5 11. exf5) (10. Nb5 $5 O-O (10... a6 $4 11. Nxd6+ Bxd6 12. Qxd6) 11. c4 (11. Nxd6 $4 Bg4 $19) 11... a6 12. Nbc3) 10... bxc6 (10... Bxc6 11. Nc3 b5 12. Bg5 O-O (12... Rc8 13. Bxf6 Bxf6 14. Nd5 Bxd5 15. Qxd5 Rxc2 16. Qxb5+ (16. Rac1 Rxc1 17. Rxc1)) 13. Bxf6 Bxf6 14. Nd5 Rc8 (14... Bxd5 15. Qxd5 Qb6 16. Bh3 $5 (16. Rfd1))) 11. c4) (9... h5 $5 {ciekawa kontynuacja zmieniająca charakter gry}) 10. c4 a6 ({Przy pierwszym spojrzeniu - 9. Sce2 dziwny ruch. Włączyłem komputer - pierwsza linia !!! Rozmawiam z Piotrkiem - gratuluję przygotowania. On mi mówi, że po 3. g3 już grał "na głowę". Nieźle! Ludzie teraz takie silne ruchy wymyślają, które do głowy czasem nie przychodzą. Jasne, jak już 9 Sce2 stoi na szachownicy, to potrafię uzasadnić siłę i sens tego ruchu. Tym niemniej, jestem dociekliwy, szukam w bazie i znajduję taką "perełkę"- Salov - Shirov, Buenos Aires, 1994 !!! "Perełka" ponieważ: 1) Białymi grał Salov - jeden z najlepszych techników świata. 2) Czarnymi grał Shirov - jeden z najbardziej kreatywnych, genialnych szachistów świata 3) Grali w Buenos Aires w 1994 roku w turnieju, gdzie wszystkie partie zostały rozegrane obroną sycylijską, turniej miał na celu uczcić wkład Lwa Poługajewskiego w rozwój obrony syclijskiej i wygrał go Salov (który nie grał 1 e4), drugi był Anand, a trzeci Ivanchuk. 4) W partii Shirov "współczesną" dynamiką bandowych pionków zniwelował problem izolowanego pionka, a zdaniem współczesnego komputera mógł nawet pograć "na wygraną".} 10... Rc8 11. b3 d5 $5 12. cxd5 exd5 13. Nxc6 bxc6 14. exd5 cxd5 15. Nd4 Ne4 16. Bb2 Bf6 17. Qd3 Qa5 18. Rfd1 Rfe8 19. Bf1 h5 $3 {Współczesny marsz pionka "h".} 20. Qa6 Qc7 21. Qd3 h4 $1 22. Rac1 Qb6 23. Rxc8 Rxc8 24. Ba1 Qa5 25. Qa6 Qc5 26. Qd3 a5 $3 {Współczesny marsz pionka "a".} 27. f3 Nc3 28. Bxc3 Qxc3 29. Qxc3 Rxc3 30. Kf2 a4 $1 31. bxa4 Bxa4 32. Rd2 Be7 33. Bb5 Bxb5 34. Nxb5 Rc4 35. f4 hxg3+ $1 {Redukcja materiału.} 36. hxg3 g5 $1 {Redukcja materiału!} 37. fxg5 Rc5 38. a4 Bxg5 39. Rd3 Kg7 40. Nc3 d4 $1 {Forsing!} 41. Nb5 Be3+ 42. Kf3 Rf5+ 43. Ke4 Rg5 44. Rb3 $5 {Sprytna pułapka.} Bf2 $1 (44... Rxg3 $4 45. Nxd4 $1 Bf2 46. Nf5+) 45. a5 d3 $1 {Forsing!} 46. Kxd3 Rxg3+ 47. Kc4 Rxb3 48. Kxb3 Kf6 49. Ka4 Ke6 {1/2 : 1/2}) 11. a4 Qc7 12. Nc3 Rfd8 $6 {Ten ruch często podstawia motyw Sd5, który nastąpił później w partii.} (12... Nxd4 13. Qxd4 Bc6) 13. h3 Rac8 14. b3 Qa5 (14... d5 15. exd5 exd5 16. cxd5 (16. Nxd5 Nxd5 17. cxd5 (17. Nxc6 Bxc6 (17... bxc6 18. cxd5 cxd5 19. Bf4 Qb6) 18. cxd5 Bxd5 19. Bxd5 Qe5 20. Bxf7+ Kxf7 21. Bf4) 17... Nxd4 18. Qxd4 Bf6 $19) 16... Nxd4 17. Qxd4 Qxc3) (14... Nxd4 15. Qxd4 Bc6 16. Bb2 b6) 15. Bd2 Qe5 16. Be3 Nb4 17. f4 Qa5 18. Qd2 Be8 19. Rac1 Nc6 20. Rfd1 Nxd4 21. Bxd4 Nd7 {[#]} 22. Nd5 $3 {Forsowna kontynuacja prowadząca do przewagi białych. Problemem czarnych jest brak posunięcia Ha5-d8, gdyż pole "d8" jest zajęte przez czarną wieżę.} Qxd2 23. Nxe7+ Kf8 24. Rxd2 Kxe7 {[#] Odwieczny problem: brać pionka i dopuścić do lekkiej inicjatywy przeciwnika, czy nadal manewrować. Obie kontynuacje dają przewagę. Pytanie gdzie jest więcej ?} 25. a5 $5 {Praktyczna decyzja - utrzymywać przeciwnika bez kontrgry. W ideale spychać pozycją i zegarem do defensywy.} ({Silniejsze choć wymagające dobrej oceny pozycji i likwidacji jego kontrgry było zbicie pionka "g7".} 25. Bxg7 $1 f6 26. Bh6 {I teraz czarne maja kilka aktywnych możliwości, choć wszędzie białe zachowują wygrana pozycje.} Nc5 $5 (26... b5 $5) (26... e5 $5) (26... a5 $5)) 25... e5 26. Bf2 Rc6 27. b4 Rdc8 {Czarne trochę się uaktywniły, a materiał pozostał równy.} 28. Rdc2 f6 29. Bf1 {[#]} exf4 $1 {Czarne stosują typową metodę obrony często polecana przez programy komputerowe - maksymalna wymiana pionków.} 30. gxf4 g5 31. fxg5 fxg5 32. Be3 (32. Bg3 Ne5 33. c5) 32... h6 {[#]} 33. h4 $5 {Sporny ruch - białe z jednej strony otwierają pozycję dla swojej pary gońców, z drugiej następuje kolejna wymiana pionków.} Ne5 34. hxg5 Nf3+ 35. Kf2 Nxg5 36. Bxg5+ {Kolejna praktyczna decyzja. Białe mają grę na dwa wyniki. Jasne, że komputer utrzyma pozycję czarnych, natomiast człowiek pod presją czasu, podwójnej rundy ma dużo trudniejsze zadanie.} (36. Bd3 $5) 36... hxg5 37. Ke3 Bd7 (37... Bf7 38. Kd4 b5 39. axb6 Rxb6 40. Rb1 g4 $132) 38. Be2 {[#]} (38. Rh2 $5) 38... b5 (38... Rg8 $1 {Kontrgra związana z marszem pionka "g" daje czarnym remis.}) 39. axb6 Rxb6 40. c5 dxc5 41. bxc5 Rb3+ 42. Kd4 Bb5 43. Bxb5 Rxb5 (43... axb5 44. c6 g4 45. Kc5 b4 46. Kb6 Rb8+ 47. Kc7 Rb5 48. Rh1 (48. Rg1 g3 (48... Rg5 49. Kb6) 49. Rh1) 48... Rh3) 44. Rh1 a5 45. Kd5 Rd8+ 46. Ke5 {Białe mają dominację i duże szanse na zwycięstwo. Komputer jeszcze broni pozycji czarnych, ale w praktycznej partii jest to bardzo trudne. [#]} Rg8 $4 (46... Rd7 47. Rh5 a4 48. Rxg5 Ra5 49. Rg7+ Kd8 50. Rxd7+ Kxd7 51. Kd5 a3 52. Ra2 Kc7 53. e5 Kd7 54. e6+ Ke7 55. Kc6 Kxe6 56. Kb6 Ra8 57. c6 Rb8+ 58. Ka7 Rb3 59. c7 Kd7 60. Rc2 Kc8 $11) (46... Re8 $5 47. Rh7+ Kd8+ 48. Kd6 Rb4 49. Ra7 Rd4+ 50. Kc6 Re6+ 51. Kb5 Rb4+ 52. Kxa5 Rexe4 53. Rg7 $11 (53. c6 $4 Ra4+ 54. Kb6 Rxa7 55. Kxa7 Kc7 56. Ka6 Re5 $19)) 47. Rh7+ Kd8 48. Ra7 (48. Kd6 $1) 48... Re8+ (48... Kc8) 49. Kd6 Rb8 {[#]} 50. c6 $1 {Białe wykorzystują potęgę swoich figur i pionków i wygrywają} Kc8 {[#]} 51. Rh2 $1 Rd8+ 52. Rd7 Rg8 53. Rhh7 Rb5 54. e5 g4 55. Rhg7 Re8 56. e6 Rb1 57. Rc7+ Kb8 {[#]} 58. Rb7+ Rxb7 59. Rxb7+ Kc8 60. Rc7+ Kb8 61. Rg7 Rd8+ 62. Kc5 Re8 63. Kb6 a4 64. e7 a3 65. Rf7 1-0