Liga Dolnośląska – Okiem Kubasa (8)

[Event "Liga Dolnośląska 2025/2026"]
[Site "Wrocław"]
[Date "2026.01.25"]
[Round "5.36"]
[White "Sypień, Natan"]
[Black "Grzesik, Norbert"]
[Result "1-0"]
[ECO "B36"]
[WhiteElo "2034"]
[BlackElo "1963"]
[Annotator "Piotr Sabuk"]
[PlyCount "73"]
[EventDate "2026.??.??"]
[WhiteTeam "UKS Twierdza Kłodzko"]
[BlackTeam "UKS Pogon Olesnica"]

1. e4 c5 2. Nf3 g6 {Przyspieszony "Smok" - czarne czekają z ruchem d7-d6, aby
po skończeniu rozwoju zagrać d7-d5 na jedno tempo, co pozwala im rozwiązać
problemy debiutowe. Jednak ta kolejność posunięć ma tez swoje minusy - daje
białymi możliwość wybrania systemu Maroczego. Chyba, że czarne pójdą śladami
"Patriarchy"...} 3. d4 cxd4 {Diagram [#]} 4. Nxd4 (4. Qxd4 $5) 4... Nc6 {0 Diagram [#]} (4... Nf6 {
jeśli czarne nie chcą dopuścić do ruchu c2-c4 to musza zaatakować pionka e4} 5.
Nc3 (5. e5 $2 Qa5+) 5... Nc6 (5... d6 {z przejściem do "zwyczajnego" Smoka}) 6.
Nxc6 (6. Bc4 $5 Qb6 $5 (6... Bg7 7. Nxc6 bxc6 8. e5) 7. Nxc6 bxc6 8. e5 Qc5 9.
Qe2 Nd5 {udało się ani nie stracić pionka, ani nie wracając na g8 i możliwe, że
czarne mogą walczyć o wyrówanianie}) (6. Be3 Bg7 7. f3 $6 O-O 8. Qd2 d5 $1 {
W analogicznej pozycji wariantu smoczego białe mają już zagraną długą roszadę})
(6. Be2 Bg7 7. O-O O-O 8. Be3 d5 $1 $11) 6... dxc6 $1 {wariant grany dużo
rzadziej niż 6...bc6, mimo iż przeszedł z powodzeniem test w meczu o szachowa
koronę. Myślę, że role odgrywa tu psychologia - miłośnicy ostrego wariantu
Drakona nie chcą bronić troszkę gorszej końcówki.} (6... bxc6 7. e5 Ng8 (7...
Nh5 8. Bc4) (7... Nd5 8. Nxd5 cxd5 9. Qxd5 Rb8 10. e6 $1 Bg7 (10... fxe6 11.
Qe5 $18) 11. exf7+ Kf8 12. Bh6 Bxh6 13. Qe5) 8. Bc4 $16 {
z wszystkimi figurami na 8 linii czarne nie mogą stać dobrze}) 7. Qxd8+ Kxd8 8.
Bc4 Ke8 {Botwinnik zagrał ten wariant w 21 partii meczu-rewanżu ze Smysłowem,
gdy prowadził 11,5-8,5 i ewentualny remis bardzo przybliżał go do odzyskania
tytułu Mistrza Świata. Silnik obiecuje białym małą przewagę, ale myślę że
końcówka jest grywalna także dla czarnych. Smysłowowi nie udało się stworzyć
żadnych problemów.} 9. a4 (9. e5 Nd7 (9... Ng4 10. f4 $1) 10. e6 fxe6 11. Bxe6
Bg7 12. Be3 (12. Bd2 Nc5 13. Bxc8 Rxc8) 12... Nf8 13. Bb3 Be6 14. O-O-O Bxb3
15. axb3 Ne6 $14 {Czarne będą bronić pionka e7 królem i możliwe, że jego
słabość ma akademiczny charakter.}) 9... e5 10. f4 $6 (10. a5 Bb4 11. f3 Ke7
12. Ra4 Bd6 13. Be3) 10... Be6 $5 (10... Bh6 $1 {było jeszcze dokładniejsze}
11. Rf1 (11. fxe5 Bxc1 12. Rxc1 Ng4 13. e6 Bxe6 14. Bxe6 fxe6 {i z polem e5
dla skoczka, czarne stoją nawet przyjemniej. Brak czarnopolaków sprawia, że
plan Sc3-e2-d4 już nie jest groźny, można zagrać Ke7 bez obaw o Gg5+}) 11...
Be6) 11. Bxe6 fxe6 12. Rf1 (12. fxe5 $5 Ng4 13. Ne2 $1 Rd8 14. c3 Nxe5 15. Nd4
Nd3+ 16. Ke2 Nxc1+ (16... Nc5) 17. Raxc1 Ke7 18. a5 Bg7) 12... Bh6 $1 (12...
Bb4 13. fxe5 Nxe4 14. Rf4 Bxc3+ 15. bxc3 {
"I goniec białych nabiera siły" - M.M.Botwinnik}) 13. f5 (13. fxe5 Bxc1 14.
Rxc1 Ng4 15. h3 Nxe5) 13... Bxc1 14. Rxc1 Ke7 15. Rd1 $1 gxf5 (15... Rad8 16.
Rxd8 Rxd8 17. fxg6 hxg6 18. Rf3) 16. exf5 Rad8 17. Rxd8 Rxd8 18. b3 Rg8 19. g3
h5 20. fxe6 Kxe6 21. Rf2 (21. h3 $5) 21... h4 (21... Rg4 22. Nd1 b5 23. axb5
cxb5) 22. gxh4 Rh8 23. Nd1 $15 {1/2-1/2 Smyslov,V-Botvinnik,M/Moscow 1958/
MainBase Czarne jeszcze minimalnie naciskają, ale Botwinnik nie mógł
powstrzymać się od zdobycia 12 punktu.} Nd5 24. Rf3 Rxh4 25. h3) 5. c4 Nf6 6.
Nc3 d6 {0 Diagram [#]} 7. f3 (7. Be2 {jest bardziej popularne, choć niekoniecznie lepsze} Bg7
8. Be3 O-O 9. O-O Bd7 10. Qd2 Nxd4 11. Bxd4 Bc6 12. f3 Nd7 13. Be3 a5 14. b3
Nc5 15. Rab1 e6 $5 (15... Qb6) 16. Rfd1 Be5 {
przy gońcu na e2 i wieży na d1 zamiast f1, ta idea jest dobra} 17. Bf1 $2 (17.
g3 Qe7) 17... Qh4 $1 18. f4 (18. g3 Qf6 $17 {podwójne uderzenie!}) 18... Bxc3
19. Qxc3 Nxe4 $17) 7... Nxd4 8. Qxd4 Bg7 9. Be3 O-O 10. Qd2 a5 {Czarne chcą
zagrać a5-a4 co da im kontrgrę związaną z nadwisającym nad białymi ruchem
a4-a3. Białym nie jest wygodnie grać samemu a2-a3, ponieważ osłabi to pole b3.
Natan Sypień wybrał wariant gdzie białe zatrzymują plan czarnych i starają się
wykorzystać osłabione ruchem a7-a5, pole b6} (10... Be6 {
jest najpopularniejszym planem w tej pozycji} 11. Rc1 Qa5 12. b3 (12. Nd5 Qxd2+
(12... Qxa2 $1 13. Nxe7+ Kh8 14. Be2 Ng8 $1 15. Nxg8 Kxg8 16. Bd4 Bxd4 17. Qxd4
Qa5+ 18. Kf2 Qe5 {z komfortowym wyrównaniem dla czarnych}) 13. Kxd2 Bxd5 14.
cxd5 Rfc8 15. Rxc8+ $1 Rxc8 16. g3 $1 Rc7 17. Bh3 Nd7 18. Rc1 Rxc1 19. Kxc1 $18
Nb6 20. Kc2 Kf8 21. b3 Ke8 22. a4 Kd8 23. a5 Nc8 24. Bxc8 Kxc8 25. Bxa7 e6 26.
Kd3 exd5 27. exd5 Bb2 28. Kc4 Bc1 29. Kb5 Kc7 30. Bb6+ Kd7 31. a6 bxa6+ 32.
Kxa6 Bd2 33. Ba5 {1-0 Polugaevsky,L-Ostojic,P/Belgrade 1969/MCD}) 12... Rfc8
13. Be2 a6 14. Na4 $1 Qxd2+ 15. Kxd2 Nd7 16. g4 {
z małą przewagą białych w końcówce}) (10... a6 11. Be2 Qa5 12. O-O (12. Rc1 b5
$1) 12... Be6 13. Rfc1 Rfc8 14. Rab1 (14. b3 b5 $1) 14... Bxc4 15. Nd5 Qxd2 16.
Nxe7+ Kf8 17. Bxd2 Kxe7 18. Bxc4 {nieprzyjemna dla czarnych końcówka}) {0 Diagram [#]} 11. Na4
(11. Be2 a4) 11... Nd7 {odpiera groźbę Sb6, ale jak mówi stare powiedzenie:
"ruch do tyłu zawsze jest niedobry".} (11... Be6 $5 12. Nb6 Rb8 13. Qxa5 Nd7
14. Qb4 f5 15. exf5 Rxf5 16. Be2 Re5 $1 17. Nxd7 Bxd7 18. Qd2 Rxe3 $5 19. Qxe3
Bxb2 20. Rd1 Qa5+ 21. Kf1 (21. Kf2 Ba3) 21... Bf6 $44 {Para gońców i problemy
białych z wprowadzeniem wieży h1 dają czarnym pełną rekompensatę za jakość})
12. Rc1 (12. O-O-O $5 {przy zagranym a7-a5, czarnym znacznie trudniej otworzyć
linie na skrzydle hetmańskim, ponieważ w tym celu należało by zagrać b7-b5.
Białe mogły spróbować, to wykorzystać, nieoczekiwanie robiąc długą roszadę!
Praktyka i analiza pokazują, że czarne mają problemy w tym wariancie, ale
ponieważ Natan zagrał błyskawicznie 12.Wc1, to wnioskuję, ze umyślnie nie
chciał zaostrzenia pozycji.} Qc7 13. Kb1 Nc5 14. Nc3 $1 Be6 (14... Bxc3 15.
Qxc3 f5 {sposób obrony silnika, ale po} 16. e5 $1 f4 (16... dxe5 17. Rd5 Nd7
18. c5 $1 $18 {Białe otworzą trwale osłabione ruchem f5 skrzydło królewskie i
czarny król nie znajdzie ukrycia przed białymi gońcami.}) 17. exd6 exd6 18.
Bxc5 $1 (18. Bd4 Bf5+ {przy skoczku na c5, białe nie mają teraz Gd3} 19. Ka1 a4
{grozi Sb3!} 20. Bxc5 dxc5 $11) 18... Bf5+ 19. Bd3 dxc5 20. Bxf5 Rxf5 21. Rhe1
Rd8 22. a3 $5 {Czarne czeka nieprzyjemna obrona - ich król jest osłabiony, a
ciężkie figury gorzej skoordynowane niż figury białych}) 15. h4 h5 16. g4 $1
hxg4 17. h5 gxf3 18. hxg6 (18. Bh6 {Diagram #} Be5 $3 {w stylu dawnych partii
Simagina! - czarnopolowy goniec jest ważniejszy od wieży, ponieważ broni
czarnych pól wokół własnego króla i naciska na skrzydło hetmańskie białych} (
18... Nd7 19. hxg6 fxg6 20. Nd5 $18 Qd8 21. Qg5 Rf7 22. Nf4 Rxf4 23. Qxg6 Rf7
24. Bxg7 Rxg7 25. Qxe6+ Rf7 26. Be2 Qb6 27. Rh8+ Kxh8 28. Qxf7 {
1-0 Smirnov,P (2538)-Zakhartsov,V (2525)/Khanty-Mansiysk 2023/CBM 217 Extra})
19. Bxf8 Rxf8 20. hxg6 fxg6 21. Qg5 Kf7 $1 $13 {
i to białe muszą się martwić zachowaniem równowagi}) 18... fxg6 19. Bd4 $1 $16
{gońca g7 należy wymienić z tej strony, żeby nie uciekł :)}) 12... b6 {
czarne szykują ruch Sc5} (12... Nc5 $1 {
Okazuje się, ze na ruchu b7-b6 można zaoszczędzić ważne tempo.} 13. Nxc5 (13.
Nc3 a4 $1 {
czarne zdążyły zagrać a4 zanim białe zagrały b3 i maja dobra kontrgrę}) 13...
dxc5 14. Qxd8 $1 (14. Bxc5 Qc7 $1 15. Be3 Rd8 16. Qc2 (16. Qf2 $6 Be6 {
i mimo pionka mniej, przewagę maja czarne - jeśli białe zagrają Ge2 to po Gb2
zostają z rozbita struktura przy równym materiale, a próba skończenia rozwoju
i zachowania pionka przewagi nie do końca się udaje} 17. f4 (17. Bb6 $2 Qd6 18.
Bxd8 Rxd8 19. c5 (19. a3 Bh6 $19) 19... Qd7 20. Qc2 Qd4 $19)) 16... Be6 17. Be2
Bd4 18. Bxd4 Rxd4 19. O-O Rad8 20. Rfd1 Rxd1+ 21. Rxd1 Rxd1+ 22. Qxd1 Bxc4 $11)
14... Rxd8 15. Bxc5 Bxb2 16. Rc2 Bf6 $11 (16... Bd4 17. Bxe7 Re8 18. Bd6 f5 19.
Bd3 fxe4 20. Bxe4 Bf5 21. Re2 Be6 22. Rc2 Bf5 $11)) 13. b3 Nc5 14. Nc3 Bb7 (
14... a4 $2 {
to byłoby dobre przy pionku na b2 gdyż na b2-b4 czarne zbiłyby w przelocie} 15.
b4 $16) 15. Bd3 $5 {Białe nie boją się wymiany swojego gorszego gońca na
skoczka przeciwnika, a obrona z nadmiarem pionka e4 może się przydać do
przeprowadzenia f3-f4 i rozwoju inicjatywy na skrzydle królewskim.} e6 16. O-O
(16. Bb1 $5 {z idea nie dać czarnym zagrać d6-d5} Qh4+ 17. Bf2 (17. g3 $2 {
Przy białopolaku na b1, takie osłabienie białych pól może być fatalne w skutkach
} Qh3 18. Ne2 Qg2 19. Rf1 d5 $1 {i pozycja białych się rozpada}) 17... Qe7 18.
O-O Rad8 19. Rcd1 f5 20. exf5 gxf5 21. Rfe1 Be5 22. Bd4 Qg7 23. Qf2 (23. Bxe5
dxe5 24. Qe3 Rd7 {z wzajemnymi szansami} 25. Qxe5 $6 Bxf3 26. Qxg7+ Rxg7) 23...
Bxd4 24. Qxd4 Rd7 (24... Qxd4+ 25. Rxd4 Kf7 26. Red1 Ke7 27. Rh4) 25. Qxg7+
Kxg7 26. Kf2 Kf6 $11) 16... Be5 (16... d5 $1 {
korzystając z tego ze ruch Gd3 osłabił kontrolę nad polem d5} 17. cxd5 exd5 18.
exd5 Bxd5 19. Bg5 f6 20. Nxd5 fxg5 21. Bc4 Kh8 22. Rcd1 Ra7 $1 {
wieża wchodzi do gry i czarne nie mają problemów}) 17. Bb1 {0 Diagram [#]} Qh4 $2 {Czarne grają
typowa idee (patrz komentarz do 7 ruchu białych), ale przy białej wieży na f1
i gońcu na b1, napotyka się ona na obalenie.} (17... f5 18. exf5 gxf5 19. Nb5 {
Czarne pionki w centrum nieco "podwisają", ale pozycja jest skomplikowana i
czarne mają swoje szanse.}) 18. f4 $1 {0 Diagram [#]} Bxc3 (18... Bg7 19. Qxd6 Rfc8 20. e5 {
Czarne oddały pionka d6 i w zamian pozwoliły zamknąć swojego czarnopolowego
gońca}) 19. Rxc3 Nxe4 20. Bxe4 Bxe4 {0 Diagram [#]} 21. f5 $1 {W pozycji z różnopolowymi
gońcami, inicjatywa jest ważniejsza niż liczba pionków, do tego czarne mają
problem z eksponowanym położeniem swojego hetmana} (21. Qxd6 Qg4 22. Qd2 Rfd8
23. Qf2 $16 {
pionek b6 zginie, ale czarne zachowują jeszcze pewne szanse na remis}) 21...
exf5 (21... Qd8 22. f6 {ze słabo skrywanym zamiarem dać mata na g7 lub h8} Kh8
23. Bh6 Rg8 24. Qf2 (24. Bg7+ Rxg7 25. fxg7+ Kg8 26. Qd4) 24... Bf5 25. Bg7+
Rxg7 26. fxg7+ Kxg7 27. g4 Bxg4 28. Qd4+ $18) 22. Bg5 Qh5 (22... Qg4 23. Rg3
Qh5 24. Bf6 {z przejściem do pozycji w partii po 25.Gf6}) 23. Rh3 Qg4 24. Rg3 (
24. Bf6 {wygrywało prościej, grozi Wf4} f4 (24... Qxg2+ 25. Qxg2 Bxg2 26. Kxg2
$18 {bez szans na ratunek czarnych} Rfe8 27. a4 $5) 25. Rh4 Qe6 26. Qxf4) 24...
Qh5 25. Bf6 f4 {0 Diagram [#]} 26. Qxf4 $2 {Zagrane po 1-minutowym "namyśle". Mam wrażenie, że
Natan stwierdził, że wygrywa "wszystko" i nie trzeba już liczyć wariantów,
wystarczy podciągnąć figury i dać mata na g7. Ale czarne mogą nie wpuścić
hetmana białych ani na h6, ani na f6 i walka mogła zacząć się od nowa. W
wygranych pozycjach należy zgodnie z radą Kasparowa, koncentrować się jeszcze
bardziej, gdyż rośnie ryzyko rozluźnienia, a jeden błąd może wypuścić przewagę.
} (26. Rxf4 Rae8 27. Rg5 Qh6 28. Rgg4 $1 Bb7 29. Rh4 $18 {i hetman jest złapany
}) 26... Rfe8 $2 {fakt, ze pionek f7 sprawia, ze czarne muszą stracić tempo na
jego obronę i nie zdążą zagrać We6} (26... Rae8 $1 27. Bd4 (27. Rh3 Qe2 28. Rg3
Bd3 29. Rgf3 Re6 30. Qh6 $2 Rxf6 $1 31. Rxf6 Qe5 {z atakiem na dwie wieże i
białym pozostaje tylko szukać remisu w wieżówce bez pionka} 32. Qf4 Bxf1 33.
Qxe5 dxe5 34. Kxf1 Rb8 35. g4 $1 Kf8 36. a4 Ke7 37. g5 h6 38. h4 {
aktywne położenie wieży na f6 daje białym pełną rekompensatę}) (27. Re3 Bb7 28.
Rfe1 Rxe3 29. Qxe3 Qf5 30. Bb2 f6) 27... Re6 $1 {
nie wpuszcza hetmana na f6 i mata nie ma} 28. Bxb6 f6 {
czarne przykryły czarne pola i mają dobre szanse na skuteczną obronę}) 27. Bd4
$1 $18 {Tylko tak, żeby nie dać czarnym możliwości Hc5} (27. Bb2 Qc5+ 28. Kh1
Qf5 29. Qc1 Qh5 30. Qc3 Qe5 {i forsownej wygranej nie ma}) 27... f5 {wyboru nie
było, ale ten ruch nie tylko zabiera czarnym możliwość zagrania f7-f6 i
przykrycia czarnych pól, ale też odcina własnego hetmana na h5} (27... Re6 28.
Qxf7#) (27... Qf5 28. Qxf5 (28. Qh6)) 28. Qxd6 Rad8 (28... Qh6 29. Qf6 Rf8 30.
Qe6+ Rf7 31. Qe5 Qg7 32. Qxg7+ Rxg7 33. Bxg7 Kxg7 34. Rd1 $18) 29. Qf6 Rxd4 30.
Qxd4 Qh4 {To przyspiesza porażkę, ale pozycja była już przegrana} (30... Qe2
31. Qf2 Qxf2+ 32. Kxf2 Rd8 33. Ke2 $18) 31. Rxf5 Qxg3 32. hxg3 Bxf5 33. Qxb6 a4
34. Qb5 Re2 35. Qxa4 Kg7 36. Kf1 Rc2 37. Qa7+ {W debiutach gdzie czarne
rozwijają gońca na g7, czarnopolowe gońce są ważnymi figurami, za które nie
rzadko oddaje się wieże. W partii, Natanowi Sypieniowi udało się wymienić
gońca czarnych kosztem pionka, po czym energiczna gra (21.f5!) rozwinął
decydujący atak po osłabionych czarnych polach. 26.Hf4? dało szanse czarnym na
obronę, ale po 26.Wfe8? partia wróciła na logiczne tory i białe doprowadziły
atak do zwycięstwa.} 1-0